Хонконгийн тэрбумтан Жимми Лайд 20 жилийн хорих ял оноолоо

Хонконгийн ардчиллын төлөө тэмцэгч, хэвлэлийн магнат асан Жимми Лайд 2026 оны хоёрдугаар сарын 9-ний өдөр шүүхээс 20 жилийн хорих ял оноолоо.

78 настай түүнд оноосон энэхүү шийтгэл нь Бээжингийн эрх баригчдын баталсан Үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийн хүрээнд гарч буй хамгийн хүнд ял болж түүхэнд бичигдэж байна. Баруун Коулуны шүүхийн танхимд болсон энэхүү үйл явдал нь олон улсын анхаарлыг татаж, хэвлэлийн эрх чөлөөний асуудлыг дахин хурцаар хөндлөө.

Шүүхийн шийдвэрээр Жимми Лай нь "гадаадын хүчинтэй хуйвалдсан" болон "турхирсан материал нийтэлсэн" гэх үндсэн зүйл ангиудаар буруутгагджээ. Тэрээр өмнө нь залилангийн хэргээр 5 жил 9 сарын ял эдэлж байсан бөгөөд шүүхээс шинэ ялын 18 жилийг нь өмнөх ялтай нь нэгтгэн эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн байна. Ингэснээр түүний суллагдах хугацаа 2044 он буюу 96 нас хүрэх үед таарч байгаа юм. Шүүгчид түүнийг үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлсэн, урьдчилан төлөвлөсөн хуйвалдааны "гол зохион байгуулагч" болон "хөдөлгөгч хүч" гэж тодорхойлсон байна.

Жимми Лайгаас гадна түүний үүсгэн байгуулсан "Apple Daily" сонины зургаан удирдах албан тушаалтанд 6 жил 9 сараас 10 жил хүртэлх хугацаагаар хорих ял оноосон бол прокурорын талд мэдүүлэг өгсөн хоёр идэвхтэн 7 жил хүртэлх ялаар шийтгүүлжээ. Шүүх хурлын үеэр шүүхийн байрны гадна цагдаагийн тусгай хүчний 100 гаруй алба хаагч хуягт техник хэрэгсэлтэйгээр хамгаалалтад гарсан нь нөхцөл байдал хэр зэрэг хурцадмал байсныг илтгэнэ.

Энэхүү шүүх хурлын шийдвэрийг олон улсын зүгээс хурцаар шүүмжилж байна. АНУ, Их Британи, Канад болон Европын Холбооноос уг ялыг "улс төрийн зорилготой" бөгөөд хэвлэлийн эрх чөлөөг боомилсон үйлдэл хэмээн мэдэгдэв. "Хил хязгааргүй сэтгүүлчид" байгууллага Жимми Лайн хувь заяаг Хятадын хорионд нас барсан Нобелийн энх тайвны шагналт Лю Сяоботой зүйрлэж, Хонконг дахь хэвлэлийн эрх чөлөөний эрин үе дуусгавар болсныг онцолжээ.

Өмгөөлөгчдийн зүгээс давж заалдах эсэхээ хараахан албан ёсоор мэдэгдээгүй ч шүүхээс түүнд ял болон шийтгэлийн аль алинд нь давж заалдах эрхтэйг сануулсан байна. Энэхүү хэрэг нь зөвхөн нэг хувь хүний асуудал бус, бүс нутгийн ардчилал, үг хэлэх эрх чөлөөний ирээдүйд үзүүлэх нөлөөгөөрөө түүхэн чухал үйл явдал болж үлдлээ.